COP31 Antalya: İş Dünyası İçin Sürdürülebilir Dönüşüm Raporu

Türkiye iş dünyası ve küresel markalar için 9–20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31), iklim politikalarının diplomatik müzakere metinlerinden çıkarak doğrudan bilanço, tedarik zinciri, finansmana erişim ve pazar rekabetçiliği kurallarına dönüştüğü bir “Uygulama COP’u” (Implementation COP) niteliği taşımaktadır. COP31 Başkanlığı’nın 2035 perspektifiyle ilan ettiği “35’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü”, “Enerji Verimli Binalar için Antalya Mutabakatı”, “Antalya Yapay Zekâ Taahhüdü” ve “İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE)” gibi somut girişimler, özel sektörü ilk kez müzakere masasının tam yanı başında konumlandırmaktadır. Küresel iklim diplomasisinde 1992 Rio Dünya Zirvesi, 1997 Kyoto Protokolü ve 2015 Paris Anlaşması ile şekillenen sürecin 31. halkası olan bu zirve, iş dünyasının sürdürülebilir dönüşüm kapasitesini görünür kılmak, yatırım yapılabilir (bankable) projeleri küresel sermayeyle buluşturmak ve yeşil sanayileşme rekabetçiliğini artırmak adına kritik bir eşik oluşturmaktadır.

Kurumsal ekosistem açısından COP31, iki kritik boyutta stratejik bir kırılma noktası yaratmaktadır. İlk olarak; BBVA Group & Garanti BBVA, Koç Holding ve Türk Telekom’un “Master Ortak” düzeyinde liderlik ettiği, VakıfBank, Türk Hava Yolları, Ziraat Bankası, Halkbank, Emlak Katılım Bankası ve Emlak Konut’un “Ana Ortak” olduğu, Togg, Turkcell, Sabancı Holding, Türkiye İş Bankası, QNB Türkiye ve TSKB gibi kurumların yanı sıra yüzlerce sanayi, enerji, sigorta, gıda ve teknoloji şirketinin konumlandığı çok katmanlı bir iş dünyası koalisyonu oluşmuştur. Bu markalar zirveyi yalnızca bir kurumsal iletişim veya sponsorluk alanı olarak değil; düşük karbonlu üretim teknolojilerini, geçiş finansmanı (transition finance) modellerini ve değer zinciri projelerini uluslararası yatırımcılarla buluşturdukları bir küresel iş geliştirme platformu olarak kullanmaktadır. İkinci olarak ise; zirve sürecinde kamuoyu algısı ile iş dünyası gündemi arasında keskin bir asimetri bulunmaktadır: KONDA araştırmasına göre Türkiye toplumunun %90’ı zirvenin Türkiye’de yapılacağından haberdar değilken, sivil toplum ve ekoloji örgütleri geçmiş çevresel sicilleri yargı kararlarına konu olmuş bazı şirketlerin sponsorluklarını “yeşil aklama” (greenwashing) riski üzerinden eleştirmektedir. Bu tablo, markaların iletişim stratejilerinde soyut vaatlerden uzaklaşarak doğrulanabilir veriye, şeffaflığa ve sahadaki somut etkiye dayanmasını zorunlu kılmaktadır.

Zirvenin hemen ardından iş dünyasını son derece sıkı bir regülasyon ve uygulama takvimi beklemektedir. 9 Temmuz 2025’te yürürlüğe giren 7552 sayılı İklim Kanunu’nun ardından, 2026 yılı içinde devreye alınan Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) yeni kapsam eşikleri, Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği ve Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) pilot dönemi, 1 Şubat 2027’de başlayacak Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (AB SKDM / CBAM) sertifika satışları ile birleşmektedir. Bain & Company değerlendirmelerine göre Türkiye’nin net sıfır dönüşümü için 500 milyar doların üzerinde yatırıma ihtiyaç duyulurken, Koç Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ali Y. Koç tarafından paylaşılan öngörülere göre 2035 elektrifikasyon hedeflerinin gerçekleşmesi halinde enerji ithalatına bağımlı ülkelerin enerji maliyetlerinde 400 milyar dolarlık azalma potansiyeli bulunmaktadır. Dolayısıyla COP31, şirketler için geçici bir diplomasi etkinliği değil; karbonun ticaretin yeni dili, verinin ise güvenin para birimi olduğu yeni ekonomik düzende hayatta kalma ve büyüme rehberidir.

Küresel İklim Gündemini Şekillendiren Gelişmeler ve COP31 Resmi Haber Bültenleri Analizi

Küresel iklim rejimi, Paris Anlaşması’nın ilk on yılını geride bırakırken “hedef belirleme” evresinden “ölçülebilir uygulama ve yatırım” evresine geçiş yapmıştır. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından tanımlanan ve ülkelerin ya da şirketlerin açıkladığı iklim hedefleri ile sahadaki fiili sonuçlar arasındaki farkı ifade eden “uygulama açığı” (implementation gap), taahhütlerin kâğıt üzerinde kalıp kalmadığını gösteren temel ölçüt olup COP31’in ana odak noktasını oluşturmaktadır.

Türkiye ve Avustralya Ortak Liderlik Modeli ve İklim Diplomasisi Mimarisi

COP31’in kurumsal ve diplomatik yönetim yapısı, bölgesel ve küresel dengeleri gözeten özgün bir mimari üzerine inşa edilmiştir. Konferansın Siyasi Liderliğini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ahlaki ve Sosyal Liderliğini ise Sıfır Atık Hareketi’nin kurucusu Emine Erdoğan üstlenmektedir. COP31 Başkanlığı görevi Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından yürütülürken, COP31 CEO’luğu görevini Bakan Yardımcısı Fatma Varank, özel sektör ve sivil toplumun taahhütlerini küresel hedeflerle uyumlaştıran Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu (High-Level Climate Champion) görevini ise Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş üstlenmektedir.

Zirvenin diplomatik açıdan en dikkat çekici yapısal özelliği, Türkiye’nin ev sahipliği ve konferans başkanlığını yürütürken, COP31 Müzakereler Başkanlığına Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen’ın liderlik etmesidir. Bu çift kanatlı model; bir yandan Türkiye’nin Avrupa, Asya ve Orta Doğu iklim diplomasisi bağlantılarını birleştiren jeopolitik konumunu merkeze almakta, diğer yandan iklim krizinin fiziksel yıkımını yoğun biçimde yaşayan Pasifik Ada Devletleri’nin ve Avustralya’nın önceliklerini (Pre-COP Pasifik süreci dahil) küresel müzakere masasına taşımaktadır. İş dünyası tarafında ise Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu “COP31 Özel Sektör Elçisi” ve “COP31 İş Forumu Başkanı” olarak görev yaparken; TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Dr. Fatih Kemal Ebiçlioğlu, Brezilya Ulusal Sanayi Konfederasyonu (CNI) öncülüğünde kamu-özel sektör diyaloğunu güçlendirmek üzere kurulan Sustainable Business COP (SB COP) platformunun Yerel Başkanı olarak görevlendirilmiştir.

COP31 Resmi Haber Portalı Duyuruları ve Küresel Taahhütler

COP31 Başkanlığı’nın resmi iletişim platformu (https://cop31.tr/tr/haberler) üzerinden Eylül ve Ekim 2026 boyunca yayınlanan bültenler, zirvenin iş dünyasını doğrudan hangi teknik, operasyonel ve finansal taahhütlerle bağladığını ortaya koymaktadır.

35’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü ve Altı Stratejik Girişim

COP31 Başkanlığı’nın iş dünyasında en büyük yankı uyandıran hamlesi, New York İklim Haftası’nda BM Genel Merkezi’nde ilan edilen “35’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü” (35-by-35 Global Electrification Pledge)olmuştur. Günümüzde küresel nihai enerji tüketiminde %20–23 bandında seyreden elektriğin payının 2035 yılına kadar %35’e çıkarılmasını hedefleyen bu taahhüt; ulaşım, sanayi ve binaların fosil yakıtlardan arındırılarak modern, esnek ve dayanıklı şebekeler üzerinden temiz elektrikle beslenmesini öngörmektedir. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) elektrifikasyonun fırsat ve zorluklarını analiz eden özel bir rapor hazırlayarak sürece veri sağlarken, Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) da Elektrifikasyon Günü etkinliklerinde Başkanlık ile iş birliği yapmaktadır. COP31 Başkanlığı bu ana hedefi binalar, ulaştırma, sanayi, şebekeler ve finansman genelinde sahada işler kılmak amacıyla altı spesifik alt girişim başlatmıştır:

1. Küresel Takip Mekanizması: Elektrifikasyon alanındaki toplu ilerlemeyi izleyecek ve şeffaf biçimde raporlayacak küresel izleme mekanizması.
2. Uygulama Forumu: Kamu ve özel sektör arasında teknik bilgi paylaşımı ve kurumsal kapasite geliştirme sağlayan platform.
3. Gelişmekte Olan Ülkelere Şebeke ve Finansman Desteği: Gelişmekte olan ülkelerin şebeke yatırımı ihtiyaçlarını belirlemesi, proje hazırlık (bankability) düzeyini artırması ve elektrifikasyon finansmanına erişmesi için kurulan destek mekanizması.
4. Uluslararası Yük Koridorları Platformu: Daha yeşil, iklime dayanıklı ve birbirine bağlı uluslararası yük ve lojistik koridorlarını geliştirmeye odaklanan iş birliği platformu.
5. Binalarda Enerji Yoğunluğu Mutabakatı (Enerji Verimli Binalar için Antalya Mutabakatı): Binalarda enerji kullanım yoğunluğunu, elektrifikasyon yoluyla da olmak üzere 2035’e kadar en az %25 azaltmayı hedefleyen mutabakat.
6. En Az Gelişmiş Ülkeler (EAGÜ / LDC) Sanayide Karbonsuzlaşma Eşleştirme Platformu: En Az Gelişmiş Ülkelerin sanayide karbonsuzlaşma sürecinde teknoloji transferine ve finansmana erişimini destekleyen eşleştirme platformu (New York’ta düzenlenen LDC-GIF Tanıtım ve Üst Düzey Diyaloğu ile desteklenmiştir).

Antalya Yapay Zekâ Taahhüdü ve AI for Clean Technologies Girişimi

Dijitalleşme ve yapay zekâ devriminin yarattığı devasa enerji talebi, COP31 gündeminde ilk kez bağımsız bir siyasi ve teknolojik taahhüt olarak ele alınmıştır. Birleşmiş Milletler Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) iş birliğiyle geliştirilen “Antalya Yapay Zekâ Taahhüdü” (Antalya AI Pledge), yapay zekâ sistemlerinin iklim ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerini destekleyecek biçimde tasarlanması, tedarik edilmesi, enerjiyle beslenmesi, devreye alınması, ölçülmesi ve yönetilmesine dair siyasi bir taahhüttür. Taahhüt özellikle veri merkezlerinin hızla artan enerji tüketimini kontrol altına almayı ve şeffaflık sağlamayı, teknoloji şirketlerinin operasyonlarını temiz enerjiyle çalıştırmalarını teşvik etmeyi ve kuralların hükümetler tarafından belirlenmesini sağlamayı hedeflemektedir. Bu siyasi çerçeveyi desteklemek ve erken aksiyon almak üzere başlatılan “AI for Clean Technologies” (AI for Clean Tech) girişimi ise akıllı enerji ve yeşil sanayi başta olmak üzere öncelikli sektörlerde yapay zekâ destekli temiz teknoloji pilot uygulamalarından oluşan bir portföy geliştirmekte ve bu pilot projeleri sektör ortakları ve yatırımcılarla buluşturarak yapay zekânın sorumlu kullanımını sahada göstermektedir.

İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE), SURFF ve 2035 Küresel Hedefleri

Finansman ve kentsel dönüşüm ayağında COP31 Başkanlığı, New York İklim Haftası’nda “İklim Uygulama Köprüsü” (BRIDGE) girişiminin ilk beş pilot ülkesini açıklamış ve İLBANK, BM-Habitat ve Dünya Bankası ortaklığıyla geliştirilen SURFF mekanizmasını devreye almıştır. Ayrıca Sıfır Atık Vakfı tarafından COP31 öncesinde Berlin’de düzenlenen üst düzey finans diyaloğunda, kamu ve özel sektör iş birliğiyle iklim hedeflerinin yatırım kararlarına, reel ekonomide dönüşüme ve uygulanabilir projelere aktarılması masaya yatırılmıştır. New York’taki Glasshouse tanıtım etkinliklerinde ise Türkiye’nin iklim vizyonu ve COP31 Aksiyon Ajandası küresel paydaşlara sunulurken; İlhami Atalay’ın “Kuşların Dönüşü-Tavaf” eseri, Ekrem Şahin’in “Suyun Sesi” fotoğraf sergisi ve Garip Ay’ın ebru performansı ile kültür ve sanat diplomasisi de sürece entegre edilmiştir.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkan Yardımcısı Mehrali Ecer’in açıkladığı üzere, Türkiye COP31 Eylem Gündemi kapsamında 2035 perspektifiyle altı küresel hedef belirlemiş olup öne çıkan dört nicel hedef şunlardır: elektriğin nihai enerji tüketimindeki payını %35’e çıkarmak, atık oluşumunda öngörülen artışı en az yarı yarıya indirmek (Türkiye özelinde yılda oluşan yaklaşık 36 milyon ton katı atıkta geri kazanım oranını Sıfır Atık projesiyle %35’e çıkarmak hedeflenmektedir), binalarda enerji yoğunluğunu %25 azaltmak ve küresel döngüsel malzeme kullanım oranını en az %15’e yükseltmek. Bu küresel hedefler, Türkiye’nin BM’ye sunduğu İkinci Ulusal Katkı Beyanı (NDC 3.0) ile doğrudan örtüşmektedir; Türkiye bu beyan kapsamında 2053 net sıfır sera gazı emisyonu hedefi doğrultusunda 2035 yılına kadar referans senaryoya kıyasla emisyonlarını 466 milyon ton CO2 eşdeğeri azaltmayı ve toplam emisyonlarını 643 milyon ton CO2 eşdeğeri ile sınırlamayı taahhüt etmiştir.

Liderlerin Görüşleri ve İş Dünyasının Dönüşümüne Yön Verecek Stratejik İçgörüler

COP31 hazırlık sürecinde New York İklim Haftası, Londra İklim Eylemi Haftası, Sao Paulo İklim Haftası, Berlin Finans Diyaloğu ve İstanbul’daki zirvelerde bir araya gelen kamu, iş, finans ve akademi liderleri, yeni dönemin ekonomik kurallarını net bir dille tanımlamıştır.

Kamu ve Uluslararası Kuruluş Liderlerinin Perspektifi

T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum, COP31’in temel misyonunu “taahhütleri eyleme, eylemleri ise ölçülebilir sonuçlara dönüştürmek” olarak tanımlamakta ve kamu ile özel sektörün güçlerini birleştirmesinin zorunluluğuna işaret etmektedir. Antalya’da 1,1 milyon metrekarelik alanda kurulan Yeşil Bölge’yi “Türkiye’nin dünyaya açılan yüzü; diyalogların uzlaşıya, fikirlerin aksiyona dönüştüğü merkez üssü” olarak nitelendiren Kurum, sıfır atıktan bilime, dirençli şehirlerden start-up’lara kadar iklim çözümlerinin bu alanda sergileneceğini ve Türkiye’nin dirençli şehirler vizyonunun dünyaya ilham olacağını vurgulamaktadır. Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş da Emine Erdoğan’ın 2017’de başlattığı Sıfır Atık Hareketi’nin bugün Türkiye’nin 81 ilinde ve dünyanın 193 ülkesinde karşılık bulan küresel bir harekete dönüştüğünü belirterek, COP31’in yalnızca müzakere masalarının kurulduğu bir toplantı değil, “eylemin görüldüğü ve sahadaki gerçeklerin konuşulduğu” bir zirve olacağını ifade etmektedir. Ağırbaş’a göre geleceğin dünyasında başarı, yalnızca ne kadar hızlı hareket edildiğiyle değil, kaynakların ne kadar akıllı, verimli ve sorumlu kullanıldığıyla ölçülecektir.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) İcra Direktörü Dr. Fatih Birol ise Koç Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ali Y. Koç ile katıldığı “Oksijen İklimin Ötesinde: Antalya’ya Doğru” zirvesinde ve Londra ile New York’taki üst düzey enerji dönüşümü diyaloglarında enerji güvenliği ve finansman boyutuna dikkat çekmiştir. Birol, Antalya’da gerçekleşecek COP31’de örneğin 150 ülkenin elektriğin toplam enerjideki payını (%23 seviyesinden) 2035’e kadar %35’e çıkarma taahhüdünü imzalaması halinde, bu durumun yalnızca siyasi bir bildirge olmaktan çıkıp doğrudan küresel piyasalara ve yatırımcılara yön vereceğini vurgulamıştır. Birol’a göre elektrifikasyon yatırımları ve alınacak tedbirler, çevreye pozitif etkisinin yanı sıra enerji ithal eden ülkelerin petrol ve doğal gaz kullanımı kaynaklı cari açıklarını düşürecek ve enerji arz güvenliği açısından hayati bir işlev görecektir.

İş Dünyası Çatı Örgütleri Liderlerinin Vizyonu

TOBB Başkanı ve COP31 İş Forumu Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu, TOBB koordinasyonunda 12–13 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da “Hedeften Uygulamaya” temasıyla düzenlenecek COP31 İş ve Yatırım Zirvesi‘nin, 55’i aşkın ülkeden 1.500’ün üzerinde katılımcıyla BM İklim Konferansları tarihinin en yüksek katılımlı iş dünyası etkinliği olacağını duyurmuştur. Uluslararası ticaret ve sanayi odalarından küresel şirketlere, finans kuruluşlarından yatırım fonlarına ve kalkınma bankalarına kadar geniş bir profilin katıldığı zirveyi değerlendiren Hisarcıklıoğlu, “İş dünyası ilk kez müzakere masasının yanı başında yer alıyor. Dünyanın dört bir yanından gelen şirketler, bankalar ve yatırım fonları; taahhütleri projeye, projeleri yatırıma dönüştürmenin yolunu burada konuşacak” ifadelerini kullanmış ve zirveden çıkacak önerilerin COP31 sonrasında da devam edecek kamu, özel sektör ve uluslararası iş birlikleri için kalıcı bir yol haritası oluşturacağını belirtmiştir.

TÜSİAD cephesinde ise Yönetim Kurulu Başkanı Ozan Diren, Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve SB COP Yerel Başkanı Dr. Fatih Kemal Ebiçlioğlu ile Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve COP31 Business Forum Sanayide Karbonsuzlaşma Çalışma Grubu Eş Başkanı Perihan İnci, süreci çok boyutlu bir endüstriyel dönüşüm programı olarak yürütmektedir. 2008 yılından bu yana UNFCCC’ye akredite bir kuruluş olan ve Paris Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin tutumu kamuoyu ile paylaşan ilk iş dünyası kuruluşu niteliğini taşıyan TÜSİAD, Alman Sanayi Federasyonu (BDI), BusinessEurope, MEDEF, OECD ve WBCSD gibi uluslararası ortaklarla ortak oturumlar düzenlemektedir. Dr. Fatih Kemal Ebiçlioğlu, Sao Paulo ve New York İklim Haftalarındaki konuşmalarında küresel iklim hedeflerinin somut yatırımlara, uygulanabilir projelere ve ölçülebilir sonuçlara dönüştürülmesinde iş dünyasının, insan kaynağı potansiyelinin ve teknolojinin rolünü vurgulamış; COP30 birikiminin COP31’e taşınarak kalıcı bir iş birliği yapısına dönüştürülmesi gerektiğinin altını çizmiştir.

İş Dünyası ve Sürdürülebilir Kalkınma Derneği (SKD Türkiye) Yönetim Kurulu Başkanı Ediz Günsel ve Yüksek İstişare Kurulu Başkanı Ebru Dildar Edin de iş dünyasının söylem ve eylem değişikliğine odaklanmaktadır. Günsel, 2026 yılının krizin de çözümün de hızlandığı bir eşik yılı olduğunu ve Paris Anlaşması’nın ilk 10 yılı geride kalırken küresel odağın hedef belirlemekten uygulamaya kaydığını belirterek, “Karbonun ticaretin dili, verinin de güvenin para birimi olduğu bu dönemde Antalya’ya hedefleri değil; ölçülmüş, doğrulanmış ve büyümeye hazır çözümleri götürüyoruz” değerlendirmesini yapmıştır. Ebru Dildar Edin ise projeleri değerlendirirken başvuru formlarının ötesinde sahadaki gerçekliğe, etkinin doğrulanabilirliğine ve büyüme potansiyeline baktıklarını belirterek, COP31’e giderken asıl sorunun artık “Neyi gerçekten hayata geçirdik ve bunu nasıl ölçekliyoruz?” olduğunu vurgulamıştır.

C-Level Yöneticilerin Sektörel Dönüşüm İçgörüleri

Koç Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ali Y. Koç, iklimin artık uluslararası rekabeti belirleyen temel bir unsur haline geldiğini vurgulamaktadır. Sınırda karbon maliyetlendirmesi ve iklim teşvikleri gibi düzenlemelerin ülkeden ülkeye değiştiğini, Avrupa’daki enerji maliyetinin Amerika’nın iki katı olmasının rekabeti doğrudan etkilediğini belirten Koç, Çinli şirketlerin küresel pazar payını artırmasının arkasında uzun yıllardır elektrifikasyonu ve stratejik bağımsızlığı önceliklendiren kamu desteklerinin yattığına dikkat çekmiştir. Yenilenebilir enerjinin doğası gereği 7/24 kesintisiz üretim yapamadığını, günümüzde %61’lik üretim kapasitesinin toplam enerji tüketiminin ancak %40’ını karşılayabildiğini belirten Koç, aradaki farkı kapatmak için dünyada mevcut depolama kapasitesinin 6 katına ve ciddi şebeke yatırımlarına ihtiyaç duyulduğunu ifade etmiştir. Ayrıca dünyada sermaye eksikliği bulunmadığını, finans kuruluşlarının fon sağlamak istediğini ancak yeterince uygun proje bulamadığını belirterek, finans kuruluşları ile finansmana ihtiyacı olan projelerin buluşturulmasının kritik önemde olduğunu vurgulamıştır.

Sabancı Holding CEO’su Kıvanç Zaimler, elektrifikasyonu yalnızca bir enerji veya iklim konusu değil, ekonominin, sanayinin ve teknolojinin geleceğini şekillendirecek kapsamlı bir dönüşüm ve uzun vadeli kalkınma fırsatı olarak tanımlamaktadır. Otomobillerden ısınmaya, ulaşımdan sanayiye, yapay zekâdan veri merkezlerine ve robotlara kadar geleceğin tüm teknolojilerinin elektriğe ihtiyaç duyduğunu belirten Zaimler, enerji dünyasının çözmeye çalıştığı “enerji güvenliği, uygun maliyetli enerjiye erişim ve sürdürülebilirlik” üçlü denklemini değiştirecek en önemli aracın elektrifikasyon olduğunu ifade etmiştir. Zaimler’e göre geçmişte enerji güvenliği denildiğinde petrol ve doğal gaz boru hatları öne çıkarken, gelecekte temiz elektriğin ülkeler arasında taşınmasını sağlayan “yeşil enerji koridorları”belirleyici olacak ve Türkiye güçlü sanayisi, yenilenebilir kaynakları ve jeopolitik konumuyla bu yeni elektrik çağında merkez ülkelerden biri haline gelecektir.

Finans dünyası liderlerinden BBVA CEO’su Onur Genç ve Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten, bir iklim hedefinin açıklanmasıyla hayata geçmesi arasındaki büyük yatırım ihtiyacını karşılamada bankaların yalnızca finansman sağlamakla kalmayıp, sermayenin dönüşümü destekleyen alanlara yönlendirilmesinde ve şirketlerin dönüşüm yolculuklarına eşlik edilmesinde kilit rol üstlendiğini belirtmektedir. Türkiye İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı ve Sürdürülebilirlik Lideri Ebru Özşuca da iklim değişikliğinin şirketlerin üretim süreçlerini, yatırım ihtiyaçlarını ve rekabet gücünü doğrudan etkilediğini, müşterilerin dönüşüm ihtiyaçlarını doğru anlamanın ve projelerin uygulanabilir/finanse edilebilir hale gelmesine katkı sağlamanın hayati olduğunu vurgulamaktadır. QNB Türkiye Sürdürülebilirlik Komitesi Başkanı Yeliz Atay Arıyök ise bankacılık sistemindeki yapısal paradigma değişimini şu sözlerle özetlemiştir: “Bankaların kredi komitelerinde artık şirketlerin yalnızca finansal tabloları değil, iklim değişimiyle mücadele kapsamındaki aksiyonları da temel karar mekanizması olarak değerlendiriliyor; şirketlerin karbon ayak izi ve dönüşüm performansları finansmana erişimdeki en belirleyici unsur haline gelecek”.

Teknoloji ve mobilite liderleri Togg CEO’su M. Gürcan Karakaş, Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç ve Türk Telekom CEO’su Ebubekir Şahin, dijital dönüşüm ile yeşil dönüşümü birbirini tamamlayan iki süreç olarak konumlandırmakta; 5G, fiber altyapı, yapay zekâ ve sıfır emisyonlu akıllı mobilitenin iklim değişikliğiyle mücadelede somut kazanımlar ürettiğini vurgulamaktadır. Öte yandan, SKD Türkiye ödül töreninde konuşan Pulsora Kurucu Ortağı & CEO’su (WEF Eski Başkan Yardımcısı) Murat Kutsi Sönmez, yapay zekâ çağında liderliğin pusula ve radar gerektirdiğini, sürdürülebilirlik alanında yapay zekâyı en etkili kullananların fark yaratacağını belirtirken; iş dünyası temsilcisi Süleyman Orakçıoğlu ise 2026 yılını şirketlerin ve ekonomilerin mevcut koşullara uyum sağlamaya odaklandığı bir “kendini koruma ve dengelenme dönemi” olarak tanımlamış, Türkiye’nin COP31 ev sahipliğinin yeşil dönüşümdeki kararlılığı dünyaya göstereceğini ifade etmiştir.

COP31’de Konumlanan Markalar, Vizyonları ve Uygulama Örnekleri

COP31 Başkanlığı’nın resmi paydaş listeleri (https://cop31.tr/tr/partnerler/sponsorluk ve https://cop31.tr/tr/partnerler/iklim-destekcileri), zirvede konumlanan şirketleri altı ana ortaklık kademesi (Master Ortaklar, Ana Ortaklar, Stratejik Ortaklar, Sektör Ortakları, Katkı Ortakları, Uygulama Ortakları) ile “İklim Destekçileri”ve “Sağlayıcılar” kategorileri altında yapılandırmıştır. Bunun yanı sıra sektörel inisiyatifler, yerel iş dünyası protokolleri ve ödül programlarıyla yüzlerce marka Antalya’daki ekosistemde yerini almıştır.

COP31 Antalya Kurumsal Ortaklık Hiyerarşisi ve Yeşil Bölge Tematik Hub Mimarisi

Master Ortaklar: Küresel Ölçekte Stratejik Liderlik

COP31’in en üst düzey sponsorluk ve paydaşlık kategorisi olan “Master Ortaklar”da bankacılık, sanayi/holding ve telekomünikasyon sektörlerini temsil eden üç dev grup yer almaktadır.

BBVA Group ve Garanti BBVA (Küresel Bankacılık Ortağı)

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten arasında Ankara’da gerçekleştirilen görüşmeyle resmileşen ortaklık kapsamında BBVA Grubu ve Garanti BBVA, COP31’in “Küresel Bankacılık Ortağı” (Global Banking Partner) olarak konumlanmıştır. Bankanın COP31 vizyonu; Türkiye’nin sürdürülebilir dönüşüm potansiyelini uluslararası sermaye, teknoloji ve uzmanlıkla buluşturmak, finansmanı düşük karbonlu ekonomiye adil geçişi (just transition), istihdamı, sosyal kapsayıcılığı ve yetkinlik gelişimini destekleyen yatırımlara yönlendirmektir.

Uygulama boyutunda Garanti BBVA, yerel bilgi birikimini BBVA Grubu’nun küresel ağıyla birleştirerek COP31 Başkanlığı ve Birleşmiş Milletler ile birlikte düşük karbonlu ekonomiye geçişi hızlandıracak kapsamlı bir program yürütmektedir. Zirve boyunca sürdürülebilir finansman çözümleri, temiz enerji dönüşümü ve elektrifikasyon, karbon yoğun sanayilerin yeşil dönüşümü, temiz teknolojiler, döngüsel ekonomi, dirençli şehir ve altyapılar ile tarım ve biyoçeşitlilik gibi başlıklarda tüm ekosistem paydaşlarını bir araya getiren etkinliklere ev sahipliği yapmaktadır. Ayrıca uluslararası finans platformlarında (GBM Awards 2026’da kazanılan üç ödül dahil) sürdürülebilir finansman yapısıyla öne çıkan banka, New York İklim Haftası’ndan Antalya’ya uzanan süreçte enerji, sanayi ve altyapı dönüşümüne yönelik uluslararası yatırım ilgisini Türkiye’de kalıcı hale getirmeye odaklanmaktadır.

Koç Holding (Küresel İş Ortağı)

2026 yılında 100. kuruluş yıl dönümünü kutlayan ve 60’tan fazla ülkede faaliyet gösteren Koç Topluluğu, Koç Holding şemsiyesi altında COP31’in “Küresel İş Ortağı”, bağlı ortaklıklarıyla birlikte ise “Master Ortak” rolünü üstlenmiştir. Holdingin vizyonu; ikinci yüzyılına adım attığı bu dönemde 2050 karbon nötr hedefi doğrultusunda temiz enerji, yenilikçi iklim teknolojileri, kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomi yatırımlarını kararlılıkla sürdürmek ve müşterilerinden bayilerine, tedarikçilerinden iş ortaklarına kadar tüm ekosistemini gerekli dönüşüm için teşvik etmektir.

Koç Holding, zirve öncesinde Rahmi M. Koç Müzesi’nde IEA İcra Direktörü Dr. Fatih Birol’un katılımıyla “Oksijen İklimin Ötesinde: Antalya’ya Doğru” zirvesini düzenleyerek küresel enerji dönüşümü, elektrifikasyon ve rekabetçilik gündemini belirlemiştir. Antalya Yeşil Bölge’de kurulan Koç Pavilyonu, 13 Kasım’da Arçelik ve TÜSİAD iş birliğiyle düzenlenen “Financing the Green Transition: Capital, Carbon & Competitiveness — Closing the Gap Between Climate Commitments & Bankable Projects” gibi kritik oturumlarla iklim taahhütleri ile finanse edilebilir projeler arasındaki boşluğu kapatmaya odaklanmaktadır. Topluluk şirketlerinin sahadaki somut uygulama örnekleri ise SKD Türkiye’nin COP31 Sürdürülebilir Dönüşüm Ödülleri’ne damga vurmuştur: Arçelik A.Ş., şebeke dışı bölgelerde güneş enerjisiyle çalışan Defy Solar Off-Grid Buzdolabı projesiyle “Adil Dönüşüm, Kapsayıcılık ve Sosyal Fayda” kategorisinde birincilik ödülü kazanırken; Ford Otosan ise Kocaeli Tesislerinde Su Riski Analizi ve Azaltım Projesi ile “İklim Dayanıklılığı ve Altyapı” kategorisinde ikincilik ödülü elde ederek somut mühendislik çözümlerini COP31 vitrinine taşımıştır.

Türk Telekom (Küresel Dijital Dönüşüm ve Teknoloji Ortağı)

Türk Telekom, COP31’de en üst düzey sponsorluk kategorisi olan “Master Partner” ve “Küresel Dijital Dönüşüm ve Teknoloji Ortağı” unvanıyla zirvenin tüm teknolojik altyapısını uçtan uca üstlenmiştir. Şirketin vizyonu; 2005 yılından bu yana Türkiye’nin dijital dönüşüm yolculuğuna yaptığı 24,5 milyar dolarlık yatırımın gücüyle ve “Yarına Sözümüz Var” yaklaşımıyla (bu mesajı Avrupa basketbol sahnesine de taşıyarak) teknolojinin dönüştürücü gücünü sürdürülebilirlik anlayışıyla birleştirmektir.

COP31 amaçlarına yönelik uygulama örneği olarak Türk Telekom, Antalya’daki zirve alanında iletişimin güvenli ve kesintisiz sağlanması için zirvenin “dijital omurgasını” örmüştür. Bu kapsamda alanda Veri Merkezi, Network Operasyon Merkezi ve Siber Güvenlik Operasyon Merkezi bileşenlerini kapsayan bütüncül bir sistem kurulmuş; zirveyi dünyaya fiber hızıyla bağlamak üzere 5G teknolojisi dahil yüksek kapasite ve tam kapsama sağlayan çözümler, canlı yayınlar için özel fiber altyapı ve yedekli santral sistemleri hayata geçirilmiştir. Şirket ayrıca kendi operasyonlarında çevre dostu ve enerji verimliliği odaklı yeni nesil teknolojileri şebekesine entegre etmekte, yenilenebilir enerji yatırımlarını sürdürmekte ve Yeşil Bölge’de akşam konserleri ile gösterilerin düzenlendiği Türk Telekom Büyük Amfitiyatro‘ya ismini vermektedir.

Ana Ortaklar: Finans, Havacılık ve Şehircilikte Dönüşüm Hamlesi

COP31’in “Ana Ortaklar” (Main Partners) kategorisinde kamu ve katılım finansmanı kurumları ile küresel havacılık ve gayrimenkul devleri yer almaktadır.

VakıfBank (Ana Ortak)

“Kalkınma Odaklı Değer Bankacılığı” stratejisiyle hareket eden VakıfBank, COP31’i iklim hedefleri ile reel sektörün yatırım ihtiyaçları arasındaki bağı güçlendirecek kritik bir buluşma noktası olarak konumlandırmaktadır. Banka, COP31 öncesinde Sıfır Atık Vakfı ile gerçekleştirdiği güç birliği ve Kredi Garanti Fonu (KGF) desteğiyle, işletmelerin yeşil ve dijital dönüşümüne yönelik 12 finansman ürününden oluşan 50 milyar TL hedefli “Geleceğe Değer Paketi”nin lansmanını yapmıştır. Yıl başından bu yana uluslararası piyasalardan (Dünya Bankası ve kalkınma bankaları dahil) temin ettiği 9 milyar dolarlık kaynağın 7 milyar dolarını Türkiye’nin sıfır atık, döngüsel ekonomi ve sürdürülebilir kalkınma önceliklerine yönlendiren VakıfBank, COP31 kapsamında dört farklı uluslararası finans kuruluşuyla sürdürülebilirlik temalı yeni kaynak anlaşmalarının imza törenlerini gerçekleştirmektedir. Banka ayrıca Yeşil Bölge İklim Finansmanı Merkezi’nde yer alan 250 m²’lik VakıfBank Pavilyonu‘nda (Stand C-017) iki hafta boyunca sanayinin enerji dönüşümü, elektrifikasyon, düşük karbonlu taşımacılık, KOBİ’lerin finansmana erişimi ve ihracatçıların Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’na (SKDM) hazırlığı üzerine paneller düzenlemekte ve Türkiye Pavilyonu’nda “Kalkınma Odaklı Değer Bankacılığı” oturumuna liderlik etmektedir.

Türk Hava Yolları – THY (Küresel Havayolu Ortağı)

2026 yılının ilk dokuz ayında 4,6 milyar dolarlık yatırım gerçekleştiren, üçüncü çeyrekte toplam gelirlerini yıllık bazda %19,3 artırarak 8,3 milyar dolara (Turkish Cargo gelirlerini ise %45,6 artışla 1,2 milyar doların üzerine) taşıyan ve konsolide varlıkları 52 milyar doları aşan Türk Hava Yolları, COP31’in “Küresel Havayolu Ortağı” olmuştur. THY Genel Müdürü Ahmet Olmuştur ile Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş arasında 2 Ekim 2026’da vakfın Kandilli’deki binasında imzalanan stratejik iş birliği protokolüyle THY, Sıfır Atık Vakfı’nın iş birliği anlaşması imzaladığı ilk şirket olmuştur. “Gökyüzünden dünyaya uzanan bir sürdürülebilirlik köprüsü” olarak tanımlanan bu ortaklık kapsamında; havacılık operasyonlarında kaynak verimliliğinin artırılması, kabin ve yolcu kaynaklı atıkların yönetimi, uçak içi gıda israfının önlenmesi, karbon ayak izinin düşürülmesi ve Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü’nün (ICAO) uluslararası hava taşımacılığında 2050 net sıfır karbon emisyonu hedefi ile CORSIA uygulaması doğrultusunda Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) kullanımının yaygınlaştırılması üzerine ortak çalışmalar yürütülmektedir. THY ve Sıfır Atık Vakfı ayrıca COP31 Enerji ve Ulaştırma Günü’nde (10 Kasım) Küresel Sürdürülebilir Havacılık Forumu‘nu birlikte düzenleyerek havacılığın karbonsuzlaşma sürecini küresel gündeme taşımaktadır.

Ziraat Bankası, Halkbank, Emlak Katılım Bankası ve Emlak Konut (Ana Ortaklar)

Ana Ortaklar kategorisinde yer alan kamu bankaları ve gayrimenkul yatırım ortaklığı, COP31’in sektörel hedeflerini tamamlamaktadır: Ziraat Bankası “Kültür ve Medeniyet Ortağı” unvanıyla tarım ekosistemi ve kültürel miras projelerine destek verirken; Halkbank esnaf ve KOBİ’lerin yeşil dönüşümünü, Emlak Katılım Bankası katılım finansmanı ilkeleri çerçevesinde sürdürülebilir finansman araçlarını, Emlak Konut ise “Enerji Verimli Binalar için Antalya Mutabakatı” ve “Dirençli Şehirler” vizyonu doğrultusunda iklim dostu yapılı çevre ve kentsel dönüşüm uygulamalarını temsil etmektedir.

Stratejik, Sektör, Katkı ve Uygulama Ortakları

COP31’in mobilite, dijital kültür-sanat, elektrifikasyon ve saha uygulamaları dikeylerindeki ortakları şunlardır.

Togg (Stratejik Ortak / Mobilite Sektör Ortağı)

Türkiye’nin küresel teknoloji markası Togg, zirvede “Mobilite Ortağı” (“Mobilite Sektör Ortağı”) olarak yer almaktadır. Togg CEO’su M. Gürcan Karakaş’ın vurguladığı üzere marka; doğuştan elektrikli akıllı cihazları, temiz enerji çözümleri ve dijital ekosistemiyle mobilitenin dönüşümünün iklim hedeflerine nasıl katkı sağladığını elde ettiği somut sonuçlarla uluslararası paydaşlara aktarmaktadır. Avrupa’nın en temiz tesislerinden biri olan Togg Gemlik Kampüsü’nde elektrik tüketiminin tamamı 2023 yılından bu yana I-REC sertifikalarıyla yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanmakta olup, kurulan sistemin toplam karbondioksit eşdeğeri azaltım katkısı 549 ton olarak hesaplanmaktadır. Sıfır Atık belgesine sahip kampüste kompost üretimi, kalsitin yeniden değerlendirilmesi ve kağıtsız dijital üretim süreçleri yürütülürken, su tüketimi standartlara göre %50 daha düşük seviyede bulunmaktadır. Togg ayrıca COP31’de girişimcilik ekosisteminin buluştuğu Start-up Zone alanının sponsorluğunu üstlenerek, girişimlerle aynı göz hizasında çalışma yaklaşımını uluslararası ölçekte genişletmeyi ve iklim hedeflerine katkı sağlayacak yenilikçi mobilite çözümlerinin yeni iş birlikleriyle büyümesine alan açmayı amaçlamaktadır. Marka aynı zamanda hazırladığı özel COP31 filminde doğa ve teknolojinin aynı gelecekte buluştuğu mesajını işlemektedir.

Turkcell (Sektör Ortağı ve COPArt Master Uygulama Ortağı)

Turkcell, zirveye “Sektör Ortağı” ve resmi kültür-sanat programı olan COPArt’ın “Master Uygulama Ortağı” olarak destek vermektedir. Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç’un belirttiği gibi şirket, dijital dönüşüm ve yeşil dönüşümü birbirini tamamlayan iki süreç olarak görmekte; 2050 net sıfır hedefi doğrultusunda kendi güneş ve rüzgâr enerjisi yatırımlarını, enerji verimliliği çalışmalarını, sıfır atık projelerini ve karbon ayak izi azaltım faaliyetlerini sürdürmektedir. Turkcell, 1,1 milyon metrekarelik yerleşke genelinde 1.000’den fazla sanat eseri ve 50’yi aşkın açık hava enstalasyonunu barındıran, su, biyoçeşitlilik, kentlerin geleceği ve kültürel miras üzerine söyleşilerin yapıldığı COPArt programının ana uygulama ortaklığını yürütmektedir. Ayrıca Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın açıkladığı üzere, Turkcell ve KADEM iş birliğiyle hayata geçirilen “Kadınlar İçin Yapay Zekâ ve Dijital Güçlenme Programı” ile kadınların dijital ve yeşil dönüşümde güçlenmesi desteklenmektedir (Bakanlık aynı zamanda Sıfır Atık Vakfı ile yürüttüğü “Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam Projesi” ile 81 ilde Sıfır Atık Kadın Elçileri ağı kurarak 1 milyon kadına ulaşmayı hedeflemektedir).

Sabancı Holding (Katkı Ortağı / Elektrifikasyon Ortağı)

Sabancı Holding, COP31’in resmi “Elektrifikasyon Partneri” olmasının yanı sıra, TOBB liderliğinde oluşturulan COP31 Business Forum bünyesinde “Elektrifikasyon ve Enerji Dönüşümü Çalışma Grubu”nun Eş Başkanlığınıüstlenmiştir. COP31 Başkanlığı’nın “35by35” (%35 elektrifikasyon) hedefini yalnızca desteklemekle kalmayıp tüm iştirakleriyle doğrudan sahada hayata geçiren Sabancı Topluluğu, üretimden dağıtıma, sanayiden finansa ve akademiye uzanan bütünsel bir elektrifikasyon modeli sergilemektedir. Bu ekosistem içerisinde Enerjisa Üretim temiz ve yenilenebilir elektrik üretimini, Enerjisa Enerji ise enerji dağıtımı ve şebeke altyapısının geliştirilmesini üstlenmektedir; nitekim SKD Türkiye COP31 Sürdürülebilir Dönüşüm Ödülleri’nde “Doğa Pozitif Yaklaşımlar, Biyoçeşitlilik” kategorisinde Enerjisa Enerji BioGrid – Şebekede Biyoçeşitlilik Yönetimi projesiyle birincilik, Enerjisa Enerji Üretim ise Yaşamı Gözeten Üretim projesiyle ikincilik ödülü kazanmıştır.

Topluluğun diğer iştiraklerinden Eşarj ve Temsa şarj altyapısı ve elektrikli araçlarla ulaşımın elektrifikasyonunu yürütürken; Çimsa, Brisa ve Kordsa sanayi sektörünün sürdürülebilir dönüşümünü temsil etmektedir (Çimsa Green Wave – Sürdürülebilir Altyapı ve İklim Dayanıklılığı Programı ile “İklim Dayanıklılığı ve Altyapı” kategorisinde birincilik, Brisa ise SusPro – Sürdürülebilir Tedarik Programı ile “Düşük Karbonlu Dönüşüm” kategorisinde ikincilik ödülü almıştır). Finans ve teknoloji kanadında Akbank elektrifikasyon ve yeşil dönüşüm projelerini finanse etmekte, Aksigorta yenilenebilir enerji, elektrikli araçlar ve şarj altyapısına yönelik sigorta çözümleri sunmakta, SabancıDxdönüşüm teknolojilerini geliştirmekte ve Sabancı Climate Technologies iklim teknolojilerini ölçeklendirmektedir. Akademik boyutta ise Sabancı Üniversitesi ve IICEC (İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi), 9 Kasım’da Mavi Bölge Türkiye Pavilyonu’nda (B125) IICEC Direktörü Bora Şekip Güray ve Koordinatörü Dr. Mehmet Doğan Üçok katılımıyla IICEC Özel Su Raporu‘nun lansmanını gerçekleştirmekte, Yeşil Bölge Türkiye Pavilyonu’nda Dayanıklı ve Sürdürülebilir Gıda Sistemleri panelini düzenlemekte ve Kongre Merkezi C4’te yer alan Sabancı Üniversitesi Konferans Salonu‘nda çok sayıda uluslararası oturum ve resepsiyona ev sahipliği yapmaktadır.

Uygulama Ortakları (TÜÇA, Cengiz Holding, Kalyon Holding, ACWA)

Uygulama Ortakları kategorisinde dört kurum yer almaktadır: ulusal ölçekte depozito iade sistemi ve çevre koruma faaliyetlerini yürüten Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) “Sürdürülebilirlik Ortağı”, Cengiz Holding “Sürdürülebilir Dönüşüm Ortağı”, Kalyon Holding “Karbon Denkleştirme Ortağı” (aynı zamanda Yeşil Bölge’de akşam ışık gösterilerine ev sahipliği yapan Kalyon Holding COP31 Kule‘nin isim ortağı) ve uluslararası enerji/su yatırımcısı ACWA ise “İklim Çözümleri Ortağı” olarak konumlanmıştır.

İklim Destekçileri ve Sağlayıcılar: Reel Sektör ve Finansın Geniş Katılımı

COP31 resmi web sitesinde 29 kurum “İklim Destekçisi” (Supporters) ve 12 kurum “Sağlayıcı” (Providers) Türkiye ve TSKB (İklim Destekçileri)

2050 net sıfır emisyon taahhüdü bulunan ve yaklaşık 11 milyar dolar olarak listelenmiştir. Bu kurumlar arasında özellikle bankacılık ve sanayi devlerinin COP31’e özel hazırladığı programlar dikkat çekmektedir.

Türkiye İş Bankası (İklim Destekçisi)

Zirve boyunca “diyalog, uzlaşı ve aksiyon” ilkeleri çerçevesinde hareket eden Türkiye İş Bankası, ikinci yüzyılında yenilenebilir enerji finansmanı, tarımda verimlilik, kadın girişimciliği, KOBİ’lerin yeşil dönüşümü, biyolojik çeşitliliğin korunması ve deniz ekosistemlerinin onarılması projelerini COP31 platformuna taşımaktadır. Banka, Yeşil Bölge İklim Finansmanı Merkezi’ndeki standında ve İklim Finansmanı Sahnesi’nde zengin bir içerik programı yürütmektedir: 9 Kasım’da uluslararası uzman David Carlin ile “İklime Dayanıklı Ekonomi: Uyum İhtiyaçlarından Yatırıma” oturumunu, Finance in Motion ve IFAD temsilcileriyle “Sürdürülebilir Tarımı Kim Finanse Edecek? Çiftlikteki İhtiyaçlardan İklim Finansmanına” panelini ve tarım teknolojisi girişimi İmeceMobil perspektifiyle “Finans, Teknoloji ve Toprak Buluştuğunda: Yapay Zekâ Çağında İklim Eylemi” oturumunu düzenlemektedir. 10 Kasım’da ise TAV Holding, Tersan Tersanecilik ve Türkerler Holding’in katılımıyla “Geleceğe Güç Vermek: Sürdürülebilir Enerji ve Altyapı Yatırımları”panelini gerçekleştirerek reel sektörün dönüşüm deneyimlerini paylaşmaktadır.

QNBlık uluslararası borçlanma portföyünün üçte birini sürdürülebilir finansman kaynaklarından oluşturan QNB Türkiye, Dünya Bankası Grubu üyesi IFC iş birliğiyle dünyada ve IFC bünyesinde bir ilk niteliği taşıyan 100 milyon dolar tutarındaki “İklim Geçiş Tahvili” mekanizmasını hayata geçirmiştir

. Demir-çelik ve çimento gibi yüksek karbon emisyonuna sahip sektörlerin dönüşümünü odağına alan bu tahvilin yanı sıra banka; Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ile yeşil finansman ve kadın/genç liderliğini destekleyen “Triple Impact” paketini devreye almış, şirketlerin emisyonlarını düşürdükçe faiz avantajı elde ettiği “yeşillendikçe faizi düşen kredi” modelini başlatmış ve Türkiye’nin İlk Mavi Tahvili projesiyle SKD Türkiye’den ödül kazanmıştır. Banka ayrıca COP31 çerçevesinde birden fazla kalkınma kuruluşuyla iş birliği içinde kapsamlı ve yüksek tutarlı yeni bir uluslararası finansman paketi açıklamaktadır. Bir diğer önemli finansal İklim Destekçisi olan Türkiye Sınai Kalkınma Bankası (TSKB) ise Yeşil Bölge’de kurduğu TSKB Pavilyonu‘nda kalkınma finansmanı ve kapsayıcılık oturumları düzenlemekte, 18 Kasım’da TÜSİAD iş birliğiyle “Preparing for the Demographic with the Older Population of Tomorrow: The Role of Social Capital” etkinliğine ev sahipliği yapmaktadır.

Altyapı, Sanayi, Teknoloji Destekçileri ve Resmi Sağlayıcılar

İklim Destekçileri listesinde yer alan diğer 26 kurum şunlardır: Yeşil Bölge’deki büyük konferans ve konser salonuna ismini veren Nurol Holding (Nurol Holding Kongre Merkezi Gazze Salonu – Kongre Merkezi İsim Ortağı), akşam konserlerinin yapıldığı küçük amfitiyatroya ismini veren Folkart (Folkart Küçük Amfitiyatro), Cimpor Oyak Çimento, Rönesans Holding, IC Holding, Kuzu Grup, Siemens, Şişecam, Nordex, Limak Holding, SAP, Pasha Holding, Yaşar Holding, Deloitte, İGA, Cisco, Revego Çevresel Çözümler, Europower, Trendyol, Yıldızlar Yatırım Holding, GE Vernova, Sinpaş, İstanbul Finans Merkezi, MNG Havayolları, Sütaş ve IKEA. Zirvenin “Sağlayıcılar” (Providers) kategorisinde ise Uludağ İçecek, Bolçi, Hayat Holding, Viamola, Sanko Holding, Kütahya Porselen, Tetra Pak, Plastic Move, Sunar NP, Türkiye Sigorta, Anadolu Grubu ve Paşabahçe | NUDE yer almaktadır.

Sektörel Ödüller ve Özel İnisiyatiflerle COP31’de Öne Çıkan Diğer Markalar

Resmi sponsorluk listelerinin ötesinde, somut uygulama projeleriyle COP31 sahnesine çıkan markalar iş dünyasının gerçek dönüşüm kapasitesini göstermektedir.

SKD Türkiye COP31 Sürdürülebilir Dönüşüm Ödülleri Kazananları (22 Kurum ve Proje)

SKD Türkiye tarafından WBCSD (Dünya Sürdürülebilir Kalkınma İş Konseyi) küresel çerçevesi ve desteğiyle 20 Ekim’de Zorlu PSM’de düzenlenen yarışmaya 12 farklı sektörden 102 kurum toplam 189 iyi uygulama projesiyle başvurmuş, finale kalan 57 proje arasından 17 bağımsız jüri üyesinin değerlendirmesiyle 6 tematik alanda 22 kurum ve proje ödüllendirilmiştir. Değerlendirmede etki ve ölçeklenebilirlik, BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ile uyum, kurumsal sahiplenme, şeffaflık ve ölçümleme kriterleri esas alınmıştır. Altı kategorinin birincisi seçilen projeler COP31 Mavi Bölge’deki (Blue Zone) We Mean Business alanında düzenlenecek panelde temsil edilme, tüm seçilen iyi uygulamalar küresel WBCSD Action Bank havuzuna dahil edilme ve finale kalan tüm kurumlar WBCSD ile Global Resilience Partnership (GRP) iş birliğiyle düzenlenen Climate Resilience Awards for Business 2026 programına doğrudan başvurma hakkı kazanmıştır.

Gıda Sistemleri, Sigortacılık ve Antalya Yerel İş Dünyası Girişimleri

Perakende ve gıda sistemleri alanında, 120 yıldır Türkiye’de faaliyet gösteren Nestlé Türkiye, “Ortak Değer Yaratma”yaklaşımıyla ve Uluslararası Yatırımcılar Derneği (YASED) ile yürüttüğü iş birliği çerçevesinde gıda sistemlerinin geleceğini COP31 gündemine taşımaktadır. Şirketin “Genç İşi Tarım” projesi, beş yılda 20 binden fazla gence ulaşmayı ve tarımı gençler için teknoloji, sürdürülebilirlik ve girişimcilikle şekillenen bir gelecek fırsatına dönüştürmeyi amaçlamakta olup, en başarılı üç girişime toplam 1,5 milyon TL tohum yatırım desteği sağlamayı planlamaktadır.

Sigorta ve risk yönetimi sektöründe ise Türkiye Sigorta Birliği (TSB) koordinasyonunda Antalya Belek’te (Titanic Deluxe Golf Belek) kurulan Insurance House platformu, iklim risklerinin finansal modellemesini zirve gündemine taşımaktadır. Platformda Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK), TARSİM, Entegre Raporlama Derneği Türkiye (ERTA), Allianz Türkiye ve Allianz Group, AXA Türkiye, AXA Group ve AXA Climate, Marsh, Howden, Generali, AIA, CNP Assurances, Vitality UK, Achmea, Singapore Life Holdings, Tower, Fransa ve Brezilya Sigorta Federasyonları (CNseg) ile yerli iklim ve risk teknolojisi girişimleri Werover (Balca Yılmaz), Alkazar (Güven Fidan) ve T-Rupt (Prof. Dr. Sinan Akkar) yer almakta; Türkiye İklim Raporu kapsamında sektörel risk haritaları ve iklim kaynaklı sağlık/afet risklerinin yönetimi ele alınmaktadır.

Ev sahibi şehir Antalya’nın iş dünyası da Antalya Valiliği ve Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi (Proje Koordinatörü Ebru Şahin) ile imzalanan protokollerle Antalya Pavilyonu ve COP31 Antalya Evi‘nin yapım, enerji, altyapı ve tasarım süreçlerini üstlenmiştir. Bu kapsamda AGT Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Mehmet Semih Söylemez, Bülent Komaç) pavilyonun inşa sürecini, iç yapı imalatlarını, malzeme tedarikini ve montajını; CW Enerji A.Ş. (Prof. Dr. İsmail Yüksek) güneş enerjisi sisteminin kurulmasını ve elektrik altyapı donanımını; Özyazıcı İnşaat (Ahmet Özyazıcı) tadilat, yenileme ve uygulama çalışmalarını; İdeali – AVA Tasarım Dekorasyon Tic. Ltd. Şti. (Ali Kıvrak) konsept/mekânsal tasarım ve teknik danışmanlık hizmetlerini; GMS Grup ve Yörükoğlu Süt ise diğer lojistik ve çevre çalışmalarını üstlenmiştir.

COP31 İş Dünyası İçin Ne Anlam İfade Ediyor? Markalar Neden Takip Etmeli ve Çıktılardan Nasıl Faydalanmalı?

SKD Türkiye, Sürdürülebilirlik Akademisi ve TÜSİAD analizlerinde vurgulandığı üzere COP zirveleri artık yalnızca devletlerin veya çevre diplomasisinin gündemi değildir; küresel ekonomi-politik sistemin merkezinde konumlanan, yatırım akışlarını yönlendiren ve ticaret kurallarını yeniden şekillendiren doğrudan stratejik bir karar alanına dönüşmüştür.

İş Dünyasının Rekabet Gücünü Belirleyen Dört Ana Mekanizma

COP31’de alınan kararlar ve imzalanan sektörel mutabakatlar, şirketlerin rekabet gücünü ve uzun vadeli büyüme perspektifini dört ana mekanizma üzerinden doğrudan etkilemektedir. Birinci mekanizma karbon maliyetleri ve sınırda ticaret kurallarıdır; emisyon yoğun üretim yapan sektörler (demir-çelik, çimento, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen) için karbon salımı artık bedelsiz bir dışsallık olmaktan çıkmış, doğrudan birim üretim ve ihracat maliyetine dönüşmüştür. İkinci mekanizma yeşil finansmana ve küresel sermayeye erişimdir; bankaların kredi komitelerinde ve uluslararası kalkınma finansmanı kuruluşlarının fon tahsislerinde şirketlerin Kapsam 1 (doğrudan operasyon ve araç filosu emisyonları), Kapsam 2 (satın alınan elektrik, buhar, ısıtma ve soğutma kaynaklı dolaylı emisyonlar) ve Kapsam 3 (tedarik ve değer zinciri) azaltım performansları birincil kredi değerlendirme kriteri haline gelmiştir.

Üçüncü mekanizma değer zinciri dönüşümü ve tedarikçi zorunluluklarıdır; küresel ana sanayi firmaları ve Avrupa Birliği merkezli alıcılar, kendi karbonsuzlaşma hedeflerini tutturmak ve AB regülasyonlarına uymak adına Türkiye’deki tedarikçilerinden doğrulanmış karbon, su ayak izi ve döngüsel malzeme verisi talep etmektedir. Dördüncü mekanizma ise adil geçiş (just transition) ve yeşil beceri dönüşümüdür; dönüşümün maliyetinin işçiler ve kırılgan topluluklar üzerinde orantısız yük oluşturmamasını hedefleyen bu ilke, karbon yoğun sektörlerdeki istihdam dönüşümünün ve çalışanlara yeniden beceri kazandırma (reskilling/upskilling) politikalarının çerçevesini belirlemektedir.

Markalar COP31 Organizasyonlarından ve Platformlarından Nasıl Faydalanabilir?

Antalya’daki COP31 yerleşkesi erişim ve işlev açısından iki ana bölgeye ayrılmaktadır: yalnızca UNFCCC tarafından akredite edilmiş taraf ülke delegelerinin, müzakerecilerin ve akredite gözlemci kuruluşların (TÜSİAD, TOBB, SKD Türkiye gibi) dört aşamalı onay süreciyle girebildiği Mavi Bölge (Blue Zone) ve önceden kayıt yaptıran tüm iş dünyası temsilcilerine, KOBİ’lere, araştırmacılara, girişimcilere ve kamuya açık olan (Liderler Zirvesi nedeniyle yalnızca 11 ve 12 Kasım tarihlerinde ziyaretçilere kapalı tutulan) 1,1 milyon metrekarelik Yeşil Bölge (Green Zone).

Yeşil Bölge’deki Yedi Tematik Hub ve On İki Günlük Takvimden Faydalanma

Markalar ve KOBİ’ler, COP31 Aksiyon Ajandası öncelikleri doğrultusunda Yeşil Bölge’de kurulan 7 Tematik Hub (Sahne) üzerinden doğrudan uluslararası iş geliştirme, teknoloji transferi ve finansman eşleşmesi yapabilmektedir:

• İklim Finansmanı Hub’ı: Kamu ve özel bankalar, katılım bankaları ve kalkınma/yatırım bankaları burada yer almakta; geçiş finansmanı, sınırda karbon düzenlemesi, sıfır atık ekonomisi finansmanı ve tarımda iklim uyumu kredileri doğrudan şirketlerle buluşturulmaktadır.
• Dirençli Şehirler Hub’ı: İki sahnesiyle Yeşil Bölge’nin en kapsamlı programına sahip olan bu alanda büyükşehir ve ilçe belediyeleri, kentsel dönüşüm, iklim dostu binalar, afet riski yönetimi ve akıllı şehir projeleri için özel sektör çözüm sağlayıcılarıyla bir araya gelmektedir.
• Enerji ve Ulaşım Hub’ı: Enerji üreticileri, yenilenebilir enerji yatırımcıları ve ulaşım işletmecileri arz güvenliği, şebeke altyapısı, yeşil elektrifikasyon, biyogaz ve akıllı mobilite projelerini geliştirmektedir (10 Kasım en yoğun gündür).
• Bilim ve Teknoloji Hub’ı: Sanayi ve teknoloji grupları, telekomünikasyon operatörleri, yerli elektrikli otomobil ekosistemi ve yazılım/otomasyon şirketleri; yapay zekâ, veri odaklı iklim çözümleri, tedarik zinciri şeffaflığı ve dijital atık takibi çözümlerini sergilemektedir (16 Kasım en yoğun gündür).
• Yeşil Sanayileşme Hub’ı: Çimento, orman ürünleri, yapı malzemesi üreticileri ve ihracatçı birlikleri düşük karbonlu üretim, döngüsel üretim, Akdeniz’de su altyapısı ve STEM alanında kadınların katılımını ele almaktadır.
• Sıfır Atık Hub’ı: Sıfır Atık Vakfı iş birliğiyle yürütülen iki sahneli bu merkezde depozito iade sistemi, deniz ekosistemleri, metan azaltımı ve döngüsel ekonomi iş modelleri paylaşılmaktadır.
• COP31 İş Dünyası Forumu: Uluslararası yatırımcı dernekleri, sektör birlikleri, lojistik ve finans otoriteleri yatırım ortamını, sürdürülebilir ticareti, küresel değer zincirlerini ve KOBİ’lerin yeşil dönüşümünü tartışmaktadır.

Şirketler ayrıca zirvenin 12 günlük tematik takvimine göre kendi sektörleriyle ilgili günlerde Antalya’da yer alarak küresel ağlara katılabilirler: 9 Kasım Gıda, Tarım ve Sağlık; 10 Kasım Enerji ve Ulaştırma; 11 Kasım Liderler Zirvesi 1. Gün ve Sıfır Atık; 12 Kasım Liderler Zirvesi 2. Gün, Dayanıklı Şehirler ve Yapılı Çevre; 13 Kasım Finans ve Ticaret; 14 KasımÇocuklar, Gençlik, Eğitim ve Beceriler; 15 Kasım Hub Odaklı Tematik Gün / Antalya’da Bir Nefes; 16 Kasım Bilim, Sanayi ve Teknoloji; 17 Kasım Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı (Rio Sinerjisi); 18 Kasım İnsani ve Sosyal Kalkınma; 19 Kasım İmece: Uygulamanın Güçlendirilmesi (Yatırıma Hazır Projeler ve Finansmana Erişim); 20 KasımFinansman ve Teşvikler Günü / Nihai Müzakereler.

İş Dünyası Platformları ve Kapasite Geliştirme Ağlarına Katılım

Şirketlerin COP31 çıktılarından faydalanabileceği ikinci ana kanal, iş dünyası çatı örgütlerinin kurduğu sürekli çalışma grupları ve bilgi platformlarıdır. TOBB koordinasyonundaki COP31 Business Forum bünyesinde faaliyet gösteren 7 çalışma grubu (Elektrifikasyon ve Enerji Dönüşümü, Sanayide Karbonsuzlaşma, İklime Dirençli Şehirler, Gıda Güvenliği ve Tarım, İklim Finansmanı ve Yatırımlar, İklim Teknolojileri ve Yapay Zekâ, KOBİ’ler ve Yükselen Ekonomiler) ile TÜSİAD’ın yer aldığı SB COP bünyesindeki 6 çalışma grubu (Borusan Holding Grup CEO’su Özgür Günaydın’ın eş başkanlık yaptığı Enerji, Sanayi ve Ulaştırmanın Dönüşümü, Anadolu Grubu Tarım, Enerji ve Sanayi Grubu Başkanı Demir Şarman’ın eş başkanlık yaptığı Tarım ve Gıda Sistemlerinin Dönüşümü, Yeşim Özlale Önen’in eş başkanlık yaptığı İnsan ve Sosyal Kalkınmanın Güçlendirilmesi ve Feyza Narlı’nın temsil ettiği Confederations Compact dahil), sektörel politika önerilerini doğrudan hükümetlere sunmaktadır.

Ayrıca Sürdürülebilirlik Akademisi, Sustainable Business Network, UN SDSN Türkiye ve Sustainable Brands Türkiye (SB Road to COP31 Sahnesi) tarafından yürütülen webinar serileri ve “SDG Map — COP31 Insights” yayınları ile SKD Türkiye‘nin hazırlık webinarları, şirketlerin iç kapasitelerini geliştirmeleri için açık kaynak niteliğindedir. TÜSİAD’ın WWF-Türkiye ve UN Global Compact Türkiye ile yürüttüğü TRAction Projesi ise özellikle emisyon azaltımı güç (hard-to-abate) olan demir-çelik, çimento, gübre ve alüminyum sektörlerindeki firmalara karbonsuzlaşma yol haritası sunmaktadır.

Markalar Tarafında Söylem Dönüşümü: Kamuoyu Algısı, Yeşil Aklama Riski ve Yeni İletişim Stratejisi

COP31 sürecinde yayınlanan bağımsız kamuoyu araştırmaları ve medya tartışmaları incelendiğinde, markaların sürdürülebilirlik iletişiminde çok hassas bir denge üzerinde yürümesi gerektiği görülmektedir. Kurumsal söylemlerin nasıl değişmesi gerektiğini anlamak için sahadaki iki temel gerçeğe bakmak gerekir: toplumsal bilgi eksikliği ve yeşil aklama (greenwashing) eleştirileri.

KONDA Araştırması Bulguları: %90’lık Bilinirlik Uçurumu ve Güven Eksikliği

KONDA Araştırma ve Danışmanlık A.Ş. tarafından 10–14 Eylül tarihleri arasında KONDA Aracılı Paneli’ne gönüllü katılan toplam 2.568 kişiyle telefon görüşmeleri üzerinden gerçekleştirilen “COP31 ve Enerji” başlıklı araştırma, iş dünyası ve kamu iletişimi açısından çarpıcı sonuçlar ortaya koymuştur. Araştırmaya göre katılımcıların %90’ı, Kasım 2026’da Türkiye’de düzenlenecek olan COP31 İklim Zirvesi’nden haberdar olmadığını belirtmiştir. COP31’in Türkiye’de yapılacağını duyanların oranı %10‘da kalırken, katılımcıların yalnızca %5‘inin COP31 hakkında bilgi sahibi olduğu görülmüştür.

Buna karşın araştırma sonuçları, Türkiye’de yenilenebilir enerjiye yönelik toplumsal desteğin güçlü olduğunu ve vatandaşların gözünde “enerji dönüşümü” ile “afetlere hazırlık” başlıklarının COP31 kapsamında öne çıkan en kritik iki konu olduğunu ortaya koymuştur. Spesifik politika beklentilerinde ise fosil yakıtlardan çıkış için takvim belirlenmesini öncelikli görenlerin oranı %12, iklim finansmanına erişim ve destek konusuna öncelik verilmesini isteyenlerin oranı ise %8 olarak kaydedilmiştir. Çalışma, zirvenin bilinirliği ile Türkiye’nin iklim politikalarına yönelik değerlendirmelerde önemli bir iletişim ve güven eksikliği bulunduğuna işaret etmektedir.

Veri kaynakları: KONDA Araştırma ve Danışmanlık A.Ş. (SonDakika, Haberler.com)

Sivil Toplum Eleştirileri ve Yeşil Aklama (Greenwashing) Tartışmaları

İletişim stratejilerini şekillendiren ikinci kritik dinamik, ekoloji hareketleri ve sivil toplum örgütlerinin (Ege Çevre ve Kültür Platformu – EGEÇEP, Ekoloji Birliği, İklim Ağı vb.) COP31 kurumsal sponsorluklarına yönelttiği eleştirilerdir. Bağımsız medya kuruluşlarında ve çevre platformlarında yayınlanan analizlerde; Cengiz Holding’in “Sürdürülebilir Dönüşüm Ortağı”, Kalyon Holding’in “Karbon Denkleştirme Ortağı”, Limak Holding, IC Holding ve Rönesans Holding’in ise “İklim Destekçisi” olarak duyurulması, iklim diplomasisinin kurumsal ortaklıklarını ve sermayenin meşruiyeti konusunu tartışmaya açmıştır.

Bu eleştirilerde; Cerattepe madencilik projesinin ÇED olumlu kararının iptali (2024), İkizdere Eskencidere Vadisi taş ocağına ilişkin ÇED kararının iptali (2026), Halilağa Bakır Madeni işletme izninin mahkeme kararıyla iptali, Marmaris’te Muğla 3. İdare Mahkemesi’nin imar durum belgesi ile 17 yapı ruhsatını iptal etmesi ve mühürleme işlemleri (Aralık 2024) ile Rönesans Holding’in Antalya Konyaaltı’nda alışveriş merkezi yapmak istediği alanda arkeolojik kalıntılar bulunarak sit alanı tescili yapılması gibi yargı süreçleri hatırlatılmaktadır. EGEÇEP ve Ekoloji Birliği, COP31’in şirketlerin çevresel faaliyetlerini aklayan bir reklam ve halkla ilişkiler platformuna dönüştürülmesinin önlenmesini talep ederken; İklim Ağı’nın Mavi Bölge programında yer almaması ve plastik atık ithalatının yasaklanması gerekliliği de sivil toplum tarafından gündeme getirilmektedir.

Markaların Söylemlerini Nasıl Etkileyecek ve Etkilemesi Gerekiyor?

Halkın %90’ının zirveden habersiz olması ve sivil toplumun yeşil aklamaya karşı yüksek teyakkuzu, markaların kurumsal iletişim ve pazarlama söylemlerini dört temel eksende yeniden kurgulamasını zorunlu kılmaktadır:

Ortak ve Doğru Terminoloji Kullanımı (TDK ve SKD Türkiye Hamlesi)

Söylem dönüşümünün ilk adımı kavramların doğru ve ortak bir dille kullanılmasıdır. SKD Türkiye ve Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından Türkiye’nin COP31’e ev sahipliği yaptığı 2026 yılında yürütülen ortak çalışma sonucunda, Türkçe sözlükteki “Sürdürülebilirlik” kavramına iki yeni tanım kazandırılmıştır. İlk yeni tanım kavramı “Gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılama imkânlarına zarar vermeden bugünün ihtiyaçlarını karşılamayı içeren yaklaşım” olarak açıklarken; ekonomi alanındaki ikinci yeni tanım “Herhangi bir sistemin işleyişi ve gelişimi çerçevesinde bugünün ihtiyaçlarını karşılarken gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılama imkânlarını tehlikeye atmadan değer ve dayanıklılık yaratma gerekliliğini içeren toplumsal, ekonomik, çevresel ve yönetişimsel sorumluluk ilkesi” olarak belirlenmiştir. Markalar söylemlerinde sürdürülebilirliği yalnızca “doğayı koruma” veya “kurumsal hayırseverlik” olarak değil, TDK’nın bu yeni tanımındaki gibi değer, dayanıklılık (resilience) ve yönetişimsel sorumluluk ekseninde çerçevelemelidir.

Vaat Söyleminden Kanıtlanmış Veri ve Ölçeklenebilir Etki Söylemine Geçiş

SKD Türkiye Başkanı Ediz Günsel ve Jüri Başkanı Ebru Dildar Edin’in vurguladığı üzere, “2050’de karbon nötr olacağız”şeklindeki uzak vadeli ve soyut vaatler artık paydaşlarda güven oluşturmamaktadır. Karbonun ticaretin dili, verinin ise güvenin para birimi olduğu bu yeni dönemde markalar söylemlerini; Togg’un “Gemlik Kampüsü’nde 549 ton CO2 eşdeğeri azaltım ve %50 daha düşük su tüketimi”, VakıfBank’ın “50 milyar TL Geleceğe Değer Paketi ve 7 milyar dolarlık sürdürülebilir kaynak yönlendirmesi” veya QNB Türkiye’nin “IFC ile 100 milyon dolarlık İklim Geçiş Tahvili”örneklerinde olduğu gibi bugün gerçekleşmiş, ölçülmüş, doğrulanmış ve ölçeklenebilir metrikler üzerine inşa etmelidir.

Teknik Jargonu Vatandaşın Gündemiyle (Enerji, Afet Direnci, Gıda ve Su) Buluşturmak

KONDA araştırmasının ortaya koyduğu %90’lık farkındalık kopukluğunu ve güven eksikliğini aşmak için tüketiciye (B2C) dokunan markalar, “Kapsam 3, Taksonomi, NDC 3.0, SKDM” gibi teknik kavramları doğrudan halka yönelik iletişimde kullanmaktan kaçınmalıdır. Bunun yerine, toplumun en çok önem verdiği iki alan olan “enerji dönüşümü” ve “afetlere hazırlık” ile su ve gıda güvenliği üzerinden iletişim kurulmalıdır. Örneğin binalarda %25 enerji yoğunluğu azaltımının hane halkı faturalarını nasıl düşüreceği, yağmur suyu hasadı ve atıksu geri kazanımının kuraklık riskini nasıl önleyeceği veya onarıcı tarım uygulamalarının gıda enflasyonu ve sağlığı nasıl koruyacağı somut insan hikâyeleriyle anlatılmalıdır.

Radikal Şeffaflık ve Dürüst Geçiş (Transition) İletişimi

Maden, çimento, demir-çelik, inşaat, enerji ve havacılık gibi doğası gereği yüksek çevresel etkiye sahip (hard-to-abate) sektörlerdeki markalar, kendilerini bir gecede “tamamen çevreci ve sıfır etkili” gibi gösteren yüzeysel halkla ilişkiler kampanyalarından kesinlikle uzak durmalıdır; zira bu yaklaşım sivil toplum ve medyada doğrudan “yeşil aklama” (greenwashing) tepkisi doğurmaktadır. Bu şirketler iletişimlerinde mevcut çevresel ayak izlerini ve zorluklarını şeffaflıkla kabul eden, yargı kararlarına ve yerel toplulukların katılımına (ekolojik demokrasi ve iklim adaleti ilkelerine) saygı gösteren ve emisyon yoğunluklarını hangi teknolojik yatırımlarla kademeli olarak düşürdüklerini kanıtlayan dürüst bir “Geçiş Söylemi” (Transition Narrative) benimsemelidir.

COP31 Sonrasında Neler Bekleniyor? 2026–2029 Regülasyon, Finansman ve Dönüşüm Yol Haritası

Garanti BBVA’nın COP31 değerlendirmesinde işaret edildiği üzere, “Zirve sona erdiğinde asıl gündem, Antalya’da konuşulanların sonraki yıllarda nasıl bir karşılık bulacağı olacaktır”. 20 Kasım 2026’da COP31 müzakereleri kapandığında, Türkiye iş dünyasını gönüllülük esasına dayalı sürdürülebilirlik döneminin kapandığı, kanuni yaptırımların, yerel iklim kurullarının ve sınırda karbon vergilerinin fiilen işlediği 2026–2029 uygulama dönemi beklemektedir.

Karbon Piyasalarının Fiilen Başlaması: TR ETS ve AB SKDM (CBAM) Kıskacı

COP31 sonrasında sanayi ve ihracatçı şirketleri bekleyen en somut gelişme, karbon fiyatlandırmasının doğrudan finansal tablolara girmesidir. 1 Ocak 2026’da kesin dönemi başlayan Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (AB SKDM / CBAM) kapsamında, AB’ye yılda 50 tonu aşan miktarda çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen ithal eden yetkili SKDM beyan sahipleri (ve dolaylı olarak Türkiye’deki ihracatçı üreticiler), 1 Şubat 2027tarihinden itibaren 2026 ve sonrası ithalatlarındaki gömülü emisyonlara karşılık gelen SKDM sertifikalarını satın almakla yükümlü olacaktır (Tüzük EU 2025/2083, Madde 20/1).

Bu dış ticaret baskısına paralel olarak, 9 Temmuz 2025’te yürürlüğe giren 7552 sayılı İklim Kanunu (Resmî Gazete 32951) uyarınca kurulan Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi (TR ETS) de fiilen devreye girmektedir. Elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre sektörlerindeki Kategori B ve C tesisleri kapsayan pilot dönem 2026 ve 2027 emisyonlarını içermektedir. Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 27 Ağustos 2026’dan itibaren 2 ay içinde (27 Ekim 2026 itibarıyla; Başkanlık süreyi 6 aya kadar uzatabilir) ilk İzleme Metodolojisi Planlarını elektronik olarak teslim eden pilot kapsamdaki işletmeler, 30 Nisan 2027 tarihine kadar 2026 sistem yılı sera gazı emisyon raporlarını İklim Değişikliği Başkanlığı’na sunacaktır (Başkanlık bu süreyi en fazla bir ay uzatabilir). Pilot dönemin ilk yılı olan 2026 yalnızca raporlama yılı iken, 2027 yılında TR ETS’de fiyat mekanizması devreye girecektir; pilot dönemde ücretsiz tahsisat kıyas (benchmark) yöntemine göre %100 olarak uygulanacak ve idari para cezaları %80 indirimli işletilecektir. Ayrıca ETS kapsamına girecek tüm işletmelerin Kanun’un yürürlüğünden itibaren tanınan 3 yıllık sürenin sonu olan 9 Temmuz 2028‘e kadar (Karbon Piyasası Kurulu kararıyla Başkanlık süreyi 2 yıla kadar uzatabilir) resmi sera gazı emisyon izni almaları zorunludur. TÜSİAD’ın 17 Kasım’da Fransa Pavilyonu’nda MEDEF ve IFD iş birliğiyle düzenlediği “Aligning Carbon Frontiers: EU CBAM, National ETS and Transition Finance between Europe and Türkiye” oturumunda ele alındığı üzere, ulusal ETS ile AB SKDM sınırlarının uyumlaştırılması, Türk ihracatçısının ödeyeceği karbon maliyetinin ülke içinde yeşil dönüşüm finansmanı olarak kalması açısından kritik önem taşımaktadır.

Kurumsal Raporlama, Tedarik Zinciri Özen Yükümlülüğü ve Yeşil Taksonomi

COP31 sonrasında şeffaflık ve standartlaştırılmış veri raporlaması, yalnızca halka açık büyük şirketlerin değil, orta ölçekli işletmelerin ve tedarik zincirindeki KOBİ’lerin de yasal yükümlülüğü haline gelmektedir. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından 16 Ocak 2026’da yeniden belirlenen Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) kapsam eşiklerine göre; 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri için aktif toplamı 1 milyar TL, yıllık net satış hasılatı 2 milyar TL ve çalışan sayısı 500 ölçütlerinden en az ikisini art arda iki raporlama döneminde aşan şirketler zorunlu sürdürülebilirlik raporlamasına tabi tutulmuştur. Buna ek olarak, 28 Temmuz 2026 tarihli AB Resmî Gazetesi düzenlemesi çerçevesinde, 1.000’den fazla çalışanı ve 450 milyon Avro üzeri cirosu olan AB şirketleri ile AB’de 450 milyon Avro ciro eşiğini aşan AB dışı gruplar, Türkiye’deki tedarikçilerinden bu çerçeveye uygun sürdürülebilirlik verisi talep etmektedir.

Finansman ve yatırım cephesinde ise 24 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe giren Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, hangi ekonomik faaliyetlerin çevresel olarak sürdürülebilir sayılacağını kurallara bağlamıştır. Yönetmeliğin Ek-1 listesindeki ekonomik faaliyetleri yürüten işletmeler gönüllü veya TSRS kapsamında raporlama yapabilirken; bankalar, aracı kurumlar, sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri için tanınan raporlama muafiyeti 1 Ocak 2029 tarihinde sona erecektir. Bu takvim, finans kuruluşlarının 2029 zorunluluğuna hazırlanmak için 2027 ve 2028 yıllarında kredi portföylerini hızla Yeşil Taksonomi kriterlerine göre yeniden yapılandıracağını ve taksonomi dışı kalan yatırımların finansman maliyetinin yükseleceğini göstermektedir. Öte yandan, Allianz tarafından paylaşılan makroekonomik değerlendirmelerde Türkiye’de şirket iflaslarının finansal sıkılaşma ve uyum maliyetlerinin de etkisiyle 2026’da %31 artacağı, ancak dengelenme sürecinin ardından 2027 yılında %7 gerileyeceği öngörülmektedir.

Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları (YİDEP) ve Şehirlerin Dönüşümü

Dirençli şehirler ve yerel uyum gündemi, COP31 sonrasında 81 ilin tamamında idari ve hukuki bir yapıya kavuşmaktadır. 4 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren Yerel İklim Değişikliği Eylem Planları ile İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları Hakkında Yönetmelik uyarınca, 31 Aralık 2026 tarihine kadar Türkiye’nin 81 ilinin tamamında vali başkanlığında ilgili kurumlar ve yerel yönetimlerin katılımıyla İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulları kurulup çalışmaya başlayacaktır. Bu kurullar, 2028–2032 dönemini kapsayan ilk Yerel İklim Değişikliği Eylem Planlarını (YİDEP) en geç 31 Aralık 2027 tarihine kadar tamamlayacak ve bu planlar beş yılda bir güncellenecektir. Böylece organize sanayi bölgeleri (OSB), yerel üretim tesisleri, tarım işletmeleri, turizm tesisleri ve inşaat şirketleri, faaliyet gösterdikleri illerin YİDEP kurallarına, bölgesel su yönetimi kısıtlarına ve yerel afet/iklim uyum hedeflerine doğrudan entegre olmak durumunda kalacaktır.

İş Dünyası İçin COP31 Sonrası Stratejik Eylem Kontrol Listesi

COP31 Antalya zirvesinin ortaya koyduğu vizyon, lider içgörüleri ve 2026–2029 regülasyon takvimi ışığında, şirket yönetim kurullarının ve C-Level yöneticilerin zirve sonrasında derhal uygulaması gereken beş maddelik stratejik yol haritası şöyledir:

1. Karbon Muhasebesini Finansal Muhasebe ile Birleştirin: 1 Şubat 2027’de başlayacak AB SKDM sertifika satışları ve 30 Nisan 2027’de teslim edilecek TR ETS raporlamaları için Kapsam 1, 2 ve 3 emisyonlarınızı ürün bazında (gömülü emisyon) hesaplayın ve iç karbon fiyatlandırmasını tüm yatırım fizibilitelerine dahil edin.
2. 35by35 ve Antalya Mutabakatı Doğrultusunda Elektrifikasyon Yatırımlarını Hızlandırın: Üretim proseslerinde, araç filolarında ve bina iklimlendirmelerinde fosil yakıtlardan elektriğe geçişi hızlandırın; enerji tedarikinizi I-REC sertifikalı yenilenebilir kaynaklarla, enerji depolama sistemleriyle ve binalarda %25 enerji yoğunluğu azaltımı projeleriyle güvence altına alın.
3. Projelerinizi Finanse Edilebilir (Bankable) ve Taksonomi Uyumlu Hale Getirin: Uluslararası kalkınma bankalarının (IFC, EBRD, Dünya Bankası) ve yerel bankaların (Garanti BBVA, VakıfBank, İş Bankası, QNB Türkiye, TSKB, Akbank) COP31’de açıkladığı milyarlarca dolarlık geçiş finansmanı, mavi tahvil ve yeşil kredi paketlerinden yararlanmak için yatırım projelerinizi 24 Eylül 2026’da yürürlüğe giren Türkiye Yeşil Taksonomisi kriterlerine uygun şekilde yapılandırın.
4. Tedarik Zincirinizdeki KOBİ’leri Dönüştürün: Küresel rekabetçiliğin tekil şirketlerin değil, değer zincirlerinin rekabeti olduğu bilinciyle; tedarikçilerinizi enerji verimliliği, su riski yönetimi, onarıcı tarım ve döngüsel hammadde kullanımına yönlendiren kapasite geliştirme ve sürdürülebilir tedarik programları başlatın.
5. İletişimde Yeşil Aklamadan Uzak Durun, Doğrulanmış Etkiyi Anlatın: Kurumsal iletişim ve marka söylemlerinizi soyut “2050 vaatlerinden” arındırarak; TSRS ve uluslararası standartlarla denetlenmiş, somut karbon, su ve atık azaltım verilerine, adil geçiş (just transition) uygulamalarına ve vatandaşın doğrudan hayatına dokunan toplumsal faydaya dayandırın.